كه در اين باب بىنظير است و اين مرهم رال نيز نافع است كافور قيصورى رال كتهء سفيد هر يك چهار مثال كوفته بيخته مجموع با روغن گاو تازه كه مساوى همه باشد در ظرف آهنى گداخته اول رال را ريخته دو سه جوش دهند پس كته را به دستور پس كافور بريزند و يك جوش داده از آتش فرود آورده به كار برند كه براى رويانيدن گوشت صالح و دفع گوشت فاسد و براى جراحات كهنه و زخم آتشك و ناصور نيز نافع است . و چون رال را در روغن كنجد دو سه جوش داده از آب سرد مكرر بشويند نيز نافع بود . و ايضاً در ابتداى طلاى گل سرشو و كذا گل پندول و كذا برگ گلاب سبز و گل سدا گلاب و كذا برگ خطمى و خبازى نافع است . و اگر بسيار بسوزد فوراً خون تازهء گوسفند طلا كنند و آب انارين به قدر نه توله با شكر سه توله و يا سكنجبين سيب ليمونى علوى خان در گلاب و عرق بيدمشك دهند و غذا شورباى بزغاله و يا چوجهء مرغ كه در آن ترشى انبه يا زرشك يا انار دانه افتاده باشد با نان يا برنج بدهند . ذكر ادويهء يونانيه مفيد حرق النار : زيت خوشبو و نمك باريك سوده بر سوختگى آتش نهادن بهر تسكين الم و آبلهء آن مجرب صحيح سويدست و كذا آب برگ بارتنگ و كذا آب برگ چقندر ضماد كردن و كذا اندروسامن كه آن رمان انهار است آب برگ تازهء او ضماد كردن و برگ خشك او سوده پاشيدن و كذا ايرسا مثل غبار سوده و به روغن گل آميخته و كذا پوست بُز تازه بساعتى كه جدا كنند و آن گرم باشد و كذا ذرور برادهء آبنوس و كذا پوست غزال سوخته خاكستر او پاشيدن و كذا برگ يبوت مثل غبار سوده ذرور كردن و كذا سرگين كبوتر در خرقهء كتان صره بسته به آتش سوختنه و خاكستر او به روغن گل ضماد كردن هر واحد مجرب او است . و استعث و روفس و غيرهما مىنويسند كه ضماد بستان افروز و كذا سرگين گاو و كذا نمك و آرد و عسل و كذا مداد مصرى به آب يا سركه حل كرده و كذا طرفه به روغن گل و كذا كمات ترسوده و كذا ثمر خيار بشحم تازه آميخته و كذا پوست بيخ آن به سركه و كذا برگ آن به سركه و كذا سريشم ماهى به سركه حل كرده و برگ سوسن كوفته بيخته و كذا آب حى العالم و سويق و كذا آب مورد و زيت و موم و كذا حب الآس و روغن آن و كذا برگ آن سوخته به روغن گل آميخته و كذا اثمد بشحم بقر يا بز تازه آميخته و كذا اقاقيا و سفيدهء بيضه و كذا جلد اويم سوخته به روغن گل و كذا اسرنج به موم و روغن گل آميخته و كذا برگ توت شيرين سوده به زيت خوشبو آميخته و كذا خاكستر كرنب بسفيدى بيضه و كذا خاكستر جفت پاى كهنه به روغن گل و كذا گل قيموليا و آب جرادهء كدو و روغن گل و يا عوض آب كدو گلاب و سركه و كذا كنجد مع پوست باريك سوده و كذا برگ خرفه پخته كوفته يا عصارهء برگ آن و كذا سفيداب به روغن گل تنها يا مع سفيدى بيضه و صمغ عربى و كذا سريش به آب گرم گداخته يا سوخته به سركه سرشته و كذا طبيخ حلبه يا لعاب آن يا آرد آن به روغن گل و كذا عصارهء ماميثا و كذا گل حنا و كذا صمغ عربى و سفيدى بيضه و كذا برگ توت شامى به روغن گل آميخته و كذا آب پوست باقلاى سبز يا برگ او و كذا آب عنب العثلب و سفيداب و كذا مغرهء عراقى به سركه حل كرده و كذا خطمى خشك به زيت آميخته يا برگ آن كوفته به زيت مخلوط كرده و يا لعاب آن به روغن گل و كذا حنا به آب گشنيز سبز سرشته و كذا موى انسان سوخته به روغن گل و كذا استخوان سوخته به سركه سرشته و كذا كدوى خشك سوخته به روغن گاو آميخته و كذا نيل هندى به عسل و كذا مرتك و روغن كنجد و سفيدهء بيضه و كذا پرسياوشان به روغن گل و موم و كذا آب قرظ يا طبيخ خشك آن مخلوط بسفيدى بيضه و كذا عدس باريك سوده به گلاب و روغن گل و كذا فوفل به روغن گل و كذا دم‌الاخوين و مرداسنگ و صمغ عربى پخته به روغن گل آميخته و كذا آرد جو مغسول به آب بعده مخلوط بسفيدهء بيضه و كذا آب كاكنج بسفيداب و كذا سرمق و موم و روغن گل و كذا آهك مغسول هفت مرتبه بسفيدى بيضه آميخته و كذا قطران و ذرور خاكستر برگ سرد و كذا خاكستر جوز السرو و كذا برگ مورد خشك و كذا اويم سوخته و كذا جلد كهنه سوخته و كذا ودع و كذا كهربا و كذا شاهسفرم خشك و كذا پوست شجر صنوبر كبار و كذا سنگ مرمر و كذا مغره و كذا پوست خرپزهء خشك كرده سوخته و كذا پوست جو و سماق باريك سوده و كذا تخم خرفه سوده و كذا پوست شجر صنوبر صغار و مرداسنگ و دقاق كندر براى قروح حادث از آن و كذا پشك بز مثل غبار سوده هر واحد نافع سوختگى آتش است . ديگر از رساله مجربات حكيم على جائى كه به آتش سوخته باشد اگر آهك را هفت مرتبه شسته پارچه را به آن لطخ كنند و بچسپانند ساعت بساعت در جراحت تازه و كهنه كه از سوختگى آتش و آب گرم و غير آن باشد و متعفن شده باشند عجيب نافع است . ديگر تگرگ را در سبوچه پر كنند چون گداخته آب او خشك شود پس خاكى كه زير او بماند آن را نازك بسايند و بر جراحت سوختگى بپاشند گوشت متعفن را زائل كند و تازه بروياند و در اين باب هيچ چيز به او نمىرسد و گوشت بالا مىآرد ملاحظه كنند كه زياده نشود به آب تگرگ شستن آن جراحت نيز خوب است . ديگر سفيدهء تخم مرغ به آرد جو و كافور عجيب است و طلاى سركه به غايت مجرب